Brigada Balaod

Ang legal system sa Pinas (1)

Ang sistema sa balaod sa Pilipinas usa sa labing unique sa tibuok kalibotan. Kini tungod sa atong kaagi isip katawhan, diin nasakop kita sa Espanya unya sa Amerika.

May mga balaod kita nga ang probisyon nga atong gisunod ang gikan pa sa Espanya, sama sa Codigo de Comercio. Ang Revised Penal Code nga maoy nag-unang balaod kabahin sa krimen, gikan usab sa Codigo Penal sa Espanya nga giimplementar diri sa Pilipinas, gi-modify lang niadtong dekada 30. Ang atong Kodigo Sibil gikan usab sa Codigo Civil sa Espanya.

Ang mga balaod alang sa Pilipinas didto ugbaha sa Espanya sa panahon nga sakop pa kita nila. Hinuon, ang Gobernador-Heneral sa administrasyong Katsila diri sa Pilipinas may dakong gahom pagdeterminar kon i-implementar ba o dili ang usa ka balaod.

Pag-abot sa mga Amerikano, nagbutang gyod og legislative body dinhi. Mao kini ang Philippine Commission, nga nahimong Philippine Legislature, ug later pa gyod, National Assembly. Kining maong mga legislative body nakamugna og 4,275 ka mga balaod gitawag og Public Acts o Acts. Panahon sa Commonwealth, may mga Commonwealth Acts usab nga miabot og 733 ka balaod.

Ang mga Hapon sa tulo ka tuig nga pagkontrolar kanato may mga balaod usab nga gipalabang, apan kining tanan giilang walay bili pagbalik sa mga Amerikano.

Dihang nahingpit na kitang gawasnon, ang atong mga balaod gitawag nga Republic Acts. Mao kini karon ang gipadayon; ang labing ulahing gipahibawo nga gipirmihan ni Pres. Rodrigo Duterte mao ang R.A. No. 11457 niadtong Agosto 30, 2019.

Panahon sa diktaduryang Marcos, duna usab siyay gahom pag-isyu og balaod, ug mao kining gitawag nga Presidential Decree. Mikabat og 2,079 ka buok ang mga PDs. Apan gawas niana, ang kadtong mga Letter of Instruction (LOI) giila usab sa Korte Suprema sa pipila ka kaso nga may gahom sama sa balaod, kay lagi ang legislative power diha man sa Presidente niadtong panahona. Kon kining maong argumento ang sundon, katong tanang giisyu ni Marcos mga balaod usab.

Duna poy mga balaod nga gipagawas ang Batas Pambansa niadtong dekada 80. Mikabat kinig 889 ka buok. Paglingkod ni Pres. Cory Aquino, gihuptan usab niya ang legislative power, ug gipabilin kaniya sa 1987 Constitution “until the First Congress is convened.” Kon wala ko masayop, ang kataposang Executive Order ni Pres. C. Aquino nga giisip pa nga balaod, mao ang EO 292, ang 1987 Administrative Code, nga gi-publish Hulyo 25, 1987, Sabado sa wala pa ang Lunes, Hulyo 27, 1987, ang unang adlaw sa First Congress.

Ato ning padayonon ugma.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.