Brigada Balaod

Eat and run, dili na krimen

Kaniadto ubos sa Revised Penal Code (RPC), kining pag-order og pagkaon ug ilimnon ug ingon man pagpuyo sa mga hotel, restaurant, ug uban pang establisimento unya dili mobayad inig kahuman (gitawag nga eat and run, o stay and run) usa ka krimen. Ang silot binase sa kantidad nga nailad/nakawat: P200 paubos, 2 ka buwan 1 ka adlaw ngadto sa 6 ka buwan (4th paragraph); P200.01 ngadtos P6,000, 4 ka buwan 1 ka adlaw ngadto sa 2 ka tuig ug 4 ka buwan (3rd par.); P6,000.01 ngadto P12,000, 6 ka buwan 1 ka adlaw ngadto sa 4 ka tuig ug 2 ka buwan (2nd par.); P12,000.01 ngadto P22,000, 4 ka tuig 2 ka buwan 1 ka adlaw ngadto sa 8 ka tuig (1st par.); ug kon molapas og P22,000, puno nga 1 ka tuig matag P10,000.

Kining maong mga silot mao usab ang silot sa ubang klase sa pagpangilad (swindling kun estafa). Niadtong Agosto 29, 2017 giaprobahan ni Pres. Rodrigo Duterte ang Republic Act No. 10951, nga nag-usab sa kantidad nga gibasehan sa silot. Ang 4th par., P40,000 na; ang 3rd par., P1,200,000; ang 2nd par., P2,400,000; ug ang 1st par., P4,400,000. Tag P2,000,000 na pod ang increments sa 1st par.

Apan may lain pang nahitabo sa R.A. No. 10951: nawala ang par. 2(e) sa Article 315 sa RPC. Kining par. 2(e), Article 315, mao ang nag-criminalize sa eat and run ug stay and run.

Bisan kon wala sa intensyon sa pagpanday sa R.A. No. 10951 ang pag-decriminalize sa eat and run ug stay and run, gani ang titulo sa maong balaod mao kini: “An Act Adjusting the Amount or the Value of Property and Damage on Which a Penalty is Based and the Fines Imposed Under the Revised Penal Code, Amending for the Purpose Act No. 3815, Otherwise Known as ‘The Revised Penal Code’, as Amended,” ang pagkawagtang sa par. 2(e) sa Article 315 angayng sabton nga gi-decriminalize ang maong buhat. Kini tungod sa lagda sa pag-interpretar sa mga balaod (statutory construction) nga Casus omissus pro omisso habendus est. Linatin kini nga nagpasabot nga kadtong gitangtang sa lista, angayng sabton nga gituyo pagtangtang sa lista.

Hinuon, ang tag-iya sa gikan-an/gipuy-an duna pa man gyapoy mahimo: pagkolekta sa bayranan pinaagi sa kasong sibil. Dili na lang hinuon kriminal.

Kani hinuon, ako lang interpretasyon. Gani, dihang duna koy nakaestorya nga piskal, nahingangha siya nga mao na diay ni ang estado sa balaod (moduha pa ka tuig ang balaod). Sa ato pa, kon mikaon ug miinom ka unya ka wa mobayad, unya gipadakop sa pulis nga wala pod kahibalo nga di na ni krimen, basin mabalhog usa gyod usa ka sa presohan sa wala pay abogado nga makiglantugi para nimo. Busa ayaw lang gyod kalimot og bayad.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.